مصطفى النوراني الاردبيلي

104

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مىتند و در آن مىميرد . شكر تيغال ملين ، مسكن براى حدت اخلاط ، سوزش مرى ، خشونت سينه ، معالجه سرفه ، صاف كردن آواز ، رفع خستگى گلو و معده مفيد است . در كتاب گلها و گياهان شفا بخش گويد : آزمايشها و تحقيقات علمى امروز هم خواص درمانى و آثار شفا بخش شكر تيغال را همانطور كه حكيم مؤمن نوشته است ، تأييد كرده و پزشكان امروز عقيده دارند شكر تيغال بهترين داروى سينه است . شكر و نيشكر : منصور بن يونس گويد : شنيدم موسى بن جعفر عليه السلام فرمود : سه چيز ضرر ندارد : انگور رازقى ، نيشكر و سيب لبنانى . « 1 » باز فرمود : « قصب السكر يفتح السدد و لا داء فيه و لا غائلة » . « 1 » يعنى : نيشكر بندها را باز مىكند و در آن درد و ناراحتى نيست . نيشكر گياهى است داراى ساقه‌هاى بنددار ، به طول دو تا پنج متر كه ماده قندى ساقه گياه نيشكر را از ناحيه مجاور زمين قطع مىكنند ، به شكل قطعه‌هاى كوچك در مىآورند ، آن را فشار داده ، شيره آن را مىگيرند ، مىپزند و تصفيه مىكنند تا شكر و يا قند نيشكر از آن به وجود آيد . به قول دكتر هاوزر ، ملاسى در اثر رسوب و ته‌نشين شدن شيره نيشكر هنگام ساختن قند به دست مىآيد كه شيره غير قابل تبلور نيشكر است ، داراى مقدار زيادى از ويتامينهاى دسته B و مقدارى آهن ، كلسيم و املاح معدنى ديگر است . تمام مواد معدنى و ويتامينهايى كه در مقابل حرارت استقامت دارند و از بين نمىروند در اين ملاس وجود دارد . شكر سرخ و شكر مازندران ايران همين ملاس سياه است كه مورد مصرف در داروهاى خانگى دارد ، ولى متأسفانه اكنون ملاسى كه در كارخانه‌هاى قند سازى وجود

--> ( 1 ) - خصال ، ص 144 ، مكارم الاخلاق ، ص 191 . ( 1 ) - خصال ، ص 144 ، مكارم الاخلاق ، ص 191 .